Ogrodzenie między sąsiadami – przepisy, prawo

Stawianie ogrodzenia na granicy działki nie jest obowiązkowe. Niemniej wielu inwestorów decyduje się na taki krok ze względów bezpieczeństwa. Czy zatem wspólne ogrodzenie między sąsiadami jest inwestycją godną uwagi? A jeśli tak, to jakie ograniczenia prawne nakłada na nas w związku z tym ustawodawca?

Budowa ogrodzenia na własnej działce a kwestie prawne

Przepisy budowlane dotyczące ogrodzeń (a konkretnie art. 61. ustawy – Prawo budowlane) mówią jasno – jeśli samodzielnie budujemy ogrodzenie między sąsiadami, to możemy to zrobić wyłącznie na własnej działce. To oznacza, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, części ogrodzenia na granicy dwóch działek nie mogą wychodzić poza obręb naszej działki. W związku z tym mamy pełne i nieograniczone prawo do tego, aby je zbudować i eksploatować. Jednym słowem – na stawianie ogrodzenia na własnej posesji nie potrzebujemy zgody sąsiada. Jednocześnie trzeba pamiętać, że nie zachodzi tu podział kosztów budowy z sąsiadem.

Wspólne użytkowanie ogrodzenia – kiedy jest konieczne?

Wspólne ogrodzenie z sąsiadem jest rozwiązaniem optymalnym, jeśli obydwie strony chcą je zbudować na granicy dwóch działek. Tym samym jego konstrukcja będzie zajmować części każdej z posesji. Mówi o tym zapis Kodeksu cywilnego, a dokładnie art. 154. Zgodnie z nim, jeśli udzielona została nam zgoda sąsiada na budowę ogrodzenia, możemy – z uwzględnieniem wspólnego podziału kosztów – zbudować go dokładnie pomiędzy działkami. Jeśli takiej zgody nie otrzymamy na piśmie, to może się okazać, że sąsiad wyda nakaz rozbiórki ogrodzenia między sąsiadującymi działkami. Dlatego warto zadbać o zgodę wyrażoną na piśmie, która może być podstawą do ewentualnych roszczeń.

Uwaga! Jeśli zbudujesz wspólne ogrodzenie z sąsiadem, które naruszy terytorialnie granicę jego działki, a nie otrzymasz wspomnianego pozwolenia na piśmie, sąsiad może nawet nakazać Ci zapłatę odszkodowania.

Budowa ogrodzenia – kiedy potrzebne jest zezwolenie na budowę?

Wielu inwestorów zadaje sobie pytanie, czy jako wykonawcy ogrodzenia na granicy działek są oni zobowiązani do uzyskania zezwolenia na budowę. Odpowiedź jak zwykle nie jest jednoznaczna. Przepisy budowlane dotyczące ogrodzeń co prawda nie nakładają na nas takiego obowiązku, ale jedynie wtedy, gdy nie sąsiadujemy z obiektem zabytkowym. Jeśli taka sytuacja ma miejsce, koniecznie musimy uzyskać stosowne pozwolenie konserwatorskie.

Nieco inaczej wygląda kwestia zgłoszenia budowy ogrodzenia. W tym przypadku zwykle nie musimy tego robić, ale są dwie sytuacje, w których potrzebne jest zgłoszenie. Mowa tu o:

• budowie ogrodzenia na granicy działek, którego wysokość wynosi co najmniej 2.2 metra,
• budowie ogrodzenia w pobliżu elementów infrastruktury publicznej, czyli np. drogi lub torów kolejowych.

Jak to wygląda w praktyce? Zgłoszenie budowy ogrodzenia posesji polega na sporządzeniu stosownego wniosku wraz z projektem. Następnie należy go przesłać do siedziby samorządu terytorialnego (np. Urząd Miasta, Urząd Gminy, Starostwo). Jeśli urzędnicy nie zgłoszą uwag co do przekazanego wniosku z ciągu 21 dni, możemy rozpocząć budowę bez ryzyka wykonania samowolki budowlanej.

Uwaga! Chcąc uzyskać pozwolenie na budowę ogrodzenia, trzeba zwykle spełnić znacznie więcej obostrzeń formalnych. Pełną listę wymogów można znaleźć na stronie lub w siedzibie samorządowej jednostki terytorialnej, przypisanej do miejsca realizacji inwestycji.

Kwestie techniczne regulowane prawnie – jak powinno wyglądać ogrodzenie domu?

Gdy już podjęliśmy decyzję co do sposobu wykonania i finansowania ogrodzenia, pojawia się kolejny problem. Istnieją bowiem ograniczenia techniczne, do których inwestor musi się dostosować. W przeciwnym razie grozi mu ryzyko rozbiórki ogrodzenia na własny koszt.

Przepisy o ogrodzeniu (a konkretnie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r) jednoznacznie mówią, jak powinno wyglądać nasze ogrodzenie. Na ogół wymogi są dwa:

• Ogrodzenia w wysokości poniżej 1,8 metra nie powinny posiadać ostro zakończonych grotów, ani innych elementów, które mogłyby stanowić zagrożenie dla osób trzecich bądź zwierząt. Dotyczy to również potłuczonego szkła i drutu kolczastego.
• Bramy i przejścia znajdujące się w ogrodzeniu powinny mieć ściśle określoną szerokość. Zgodnie z tym, co stanowi prawo budowlane, własne lub wspólne ogrodzenie z sąsiadem powinno zawierać w sobie furtki o szerokości minimum 0,9 metra, a także bramy, których minimalna szerokość wynosi 2,4 metry.
• Bramy i furtki nie mogą otwierać się na zewnątrz działki.

O czym pamiętać, budując ogrodzenie na lub przed granicą działki?

Pamiętajmy, że niezależnie od tego, czy decydujemy się na samodzielną budowę ogrodzenia, czy też na inwestycję realizowaną wspólnie z sąsiadem, koniecznie trzeba porozumieć się w kilku ważnych kwestiach.

Budując wspólne ogrodzenie z sąsiadem, warto dogadać się w kontekście konstrukcji obiektu, jego wykończenia, walorów funkcjonalnych, a także jego wyglądu. Podział kosztów budowy z sąsiadem oznacza, że obydwie strony muszą pójść na kompromis. Oczywiście kwestię tą można rozwiązać inaczej, zgodnie z dobrą, międzysąsiedzką praktyką.

Kolejną kwestią, o której warto pamiętać, są zasoby budowlane, a konkretnie materiały. Niezależnie od tego, w jaki sposób budujemy ogrodzenie, trzeba pamiętać o właściwym ulokowaniu i składowanie narzędzi oraz tworzyw niezbędnych do wykonania inwestycji. Warto zatem poinformować sąsiada, że po naszej stronie będzie składowany cement, stal lub inne materiały lub – co gorsza – będą wykonywać pracę ciężkie maszyny. Może się okazać, że w celu realizacji inwestycji, konieczne będzie tymczasowe skorzystanie z działki sąsiada. Warto te kwestie omówić, aby w razie czego nie doszło do nieprzyjemnych nieporozumień.

I jeszcze jedno. Budując ogrodzenie między sąsiadami, ustalmy, czy jego budowa faktycznie zapewni nam odpowiednie bezpieczeństwo. W niektórych sytuacjach praktycznym rozwiązaniem jest budowa podwójnego ogrodzenia, z których każde będzie zabudowane na granicy określonej działki. Podwójne ogrodzenie sprawdzi się np. wówczas, gdy na jednej z posesji mieszkają małe dzieci, a na drugiej psy zaliczane do groźnych ras.

Budowa dwóch odrębnych ogrodzeń ma sens również wtedy, gdy pomiędzy sąsiadami istnieją różnice dotyczące kosztorysu inwestycji. Jeśli różnica w poziomie majętności właścicieli obydwu posesji będzie zbyt duża, to wspólnie wykonanie ogrodzenie między sąsiadami byłoby uciążliwe dla strony uboższej. Oczywiście przepisy budowlane dotyczące ogrodzeń nie rozsądzają tej kwestii.

Wspólne ogrodzenie – postaw na dobrosąsiedzkie relacje

Budując wspólne ogrodzenie z sąsiadem, warto również zwrócić uwagę na szereg uwarunkowań technicznych. Optymalna wysokość konstrukcji wynosi 1,2 – 1,5 metra. Jeśli zależy nam na bezpieczeństwie, to można zbudować ogrodzenie o wysokości 1,8 m, a nawet wyższej. Musimy jednak pamiętać, że w niektórych przypadkach określony typ płotu może utrudnić relacje z sąsiadem. Tak jest, chociażby w przypadku ogrodzeń panelowych, które – jeśli będą zbyt wysokie – mogą rzucać cień na okna sąsiada. Taka sytuacja jest niedopuszczalna i może stanowić podstawę do wnioskowania o przebudowę lub rozbiórkę inwestycji.

Podobnie jest w przypadku lokalizacji, w których grasują niebezpieczne zwierzęta. Stabilne, mocne ogrodzenie zabudowane na podmurówce, z pewnością zmniejszy ryzyko wykonania podkopu np. przez niesfornego psa sąsiada. Dlatego z punktu widzenia dobrosąsiedzkich relacji, warto zbudować ogrodzenie na własnej działce. Wtedy – pomijając wspomniane ograniczanie dostępu do światła słonecznego – możemy budować ogrodzenie tak, jak tylko chcemy. W ten sposób unikniemy ewentualnych zatargów z sąsiadem, a nasze relacje nie ucierpią.

Reasumując, budując ogrodzenie zgodnie z prawem budowlanym, nie mamy podstaw do żadnych obaw ze strony mało sympatycznego sąsiada. Jedynym wyjątkiem jest przekroczenie granicy działek lub też ogrodzenie, które utrudnia mu normalne funkcjonowanie. W takiej sytuacji warto kierować się zawsze dobrem wspólnym.